Jak nie dać się oszukać kupując szafiry?

Przejrzysta, lazurowa, nieskazitelna barwa, wspaniały krystaliczny połysk, urzekające piękno, niezapomniany czar – takie wrażenia można odnieść oglądając szafir. Jednak podziwianie tego arystokraty wśród kamieni naturalnych jest dane tylko nielicznym. Szafir to kamień drogi, rzadki, nieczęsto pojawiający się w formie dodatków biżuteryjnych. Oczywiście, mowa tu o naturalnym szafirze, a nie o jego syntetycznym substytucie, ani też o sztucznych imitacjach. Jakie są główne własności szafiru? Gdzie jest wydobywany? Co warto o nim wiedzieć, jeśli zależy nam na kupnie prawdziwego kamienia szlachetnego, a nie podróbki?

25Szafir to minerał niezwykle urokliwy. Jego niebieski kolor nie zna sobie równych. Historia szafirów sięga bardzo starych czasów, starożytni uważali ten kamień za święty, przypisywali mu niezwykłe cechy, w tym moc przyciągania szczęścia, miłości, uczciwości oraz bogactwa. Dziś szafir przyozdabia wspaniałe skarby kultury. Przepiękne okazy tego kruszcu można wychwycić chociażby w koronie brytyjskiej, a także w insygniach rosyjskich i czeskich. W szafirze zostały też wykute głowy niektórych amerykańskich prezydentów.

Powstawanie tego wspaniałego minerału szlachetnego związane jest z wytworami skał metamorficznych o wysokiej zawartości tlenku glinu. Szafir może też powstawać na skałach typu pegmatyt, bazalt, a także na rozsypiskach. Cejlon, czyli dzisiejsza Sri Lanka, to prawdziwa ojczyzna tego nietuzinkowego kruszcu. To właśnie tam znany był on jeszcze w wiekach przed naszą erą. Kolejnym rejonem, w którym występują szafiry jest Birma, a także Laos, Tajlandia, Wietnam, Kambodża, Indie. Jeśli zaś chodzi o kraje afrykańskie, spotkamy szafiry w Mozambiku, Rwandzie, RPA, Namibii. Złoża znajdują się także w USA oraz Australii.

Ponieważ szafir jest kamieniem bardzo wysoce cenionym oraz bardzo poszukiwanym, pierwszą rzeczą, na jaką powinniśmy zwrócić uwagę przy jego kupowaniu jest cena. Nie kupimy klejnotu z naturalnym, wysokiej jakości szafirem za 200 lub 500 zł. W niższych cenach na ogół proponowane są szafiry nie naturalne, ale syntetyczne. Korund syntetyczny może w znacznym stopniu przypominać naturalny szafir, a jednocześnie jest od niego dużo tańszy. Niekiedy można też mieć do czynienia z dubletami (część ze szkła, część z naturalnego kamienia) albo z koloryzowanymi, sztucznymi imitacjami. Czasami spotykane są też pierścionki, naszyjniki, bransolety i inne klejnoty, które zamiast szafiru mają w sobie inny, podobny kamień, na przykład spinel, kordieryt, topaz, tanzanit.

Chcąc przekonać się, czy dany klejnot wyposażony jest w autentyczny szafir, czy tylko w podobny kamień, syntetyk albo imitację, potrzebna będzie analiza mikroskopowa. Najlepiej udać się w takiej sytuacji do dobrego jubilera, który na podstawie cech optycznych i innych właściwości będzie potrafił stwierdzić, czy kamień jest prawdziwy. Nosząc się z zamiarem kupna biżuterii z prawdziwymi szafirami, warto zwracać uwagę na opis produktu oraz na posiadanie lub nieposiadanie przez kamienie certyfikatu autentyczności.